ΑΓ. ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ (8 Μαΐου)
ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Ο Ι.Ν. Αγ. Ιωάννη του Θεολόγου βρίσκεται στο Βορειοδυτικό τμήμα των Άνω Λιοσίων και κατά το παρελθόν υπήρξε ανδρικό μοναστήρι. Παρόλο που για την ύπαρξη της μονής δεν υπάρχουν επαρκή ιστορικά στοιχεία ώστε να προκύψει η ακριβής ημερομηνία ιδρύσεως της, τα επίσημα σωζόμενα κείμενα ανάγονται στον 18ο αιώνα. Ωστόσο κάποιες πηγές τοποθετούν τη δραστηριότητα του μοναστηριού ήδη από το 1615.
Έτσι το παλαιότερο έγγραφο της μονής είναι η «κόπια» του ηγουμένου του μοναστηριού Σεραφείμ με ημερομηνία 1734, ενώ από το 1811 διασώζεται συνεταιριστικό συμφωνητικό της Μονής, που επικυρώνεται με δύο μεταγενέστερα τουρκικά ταπιά. Το 1815 γίνεται αναφορά της μονής από το Γάλλο φιλέλληνα περιηγητή και πρόξενο στην αυλή του Αλί Πασά Φραγκίσκο Πουκεβίλ, ο οποίος αναφερόμενος στη διαδρομή από την Αθήνα προς τη Χασιά σημειώνει: «…τα χωρία Δρογομάνο, Κορίτσα και ένα μοναστήρι του Αγίου Ιωάννου είναι τα κυριότερα μέρη που επισημαίνει κανείς προτού φτάσει στην Καστιά (Χασιά)…». Αρκετά αργότερα το 1889 όταν ο Δ. Καμπούρογλου γράφει την ιστορία των Αθηναίων κατατάσσει μεταξύ των Ιερών Μονών της Αττικής και το «…εις τα Άνω Λιόσια Παλαιομονάστηρον τιμώμενον επ’ ονόματι του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου».
Στις 25 Σεπτεμβρίου (7 Οκτωβρίου) 1833 σχετικό Βασιλικό Διάταγμα κρίνει το μοναστήρι διαλυόμενο με την αιτιολογία ότι έχει λιγότερους από 6 μοναχούς. Ως εκ τούτου η ακίνητη περιουσία του δημοπρατείται, τα ακίνητα του ενοικιάζονται και τα κλειδιά του ναού, των κελιών και των λοιπών χώρων παραδίνονται στον Επίσκοπο. Τελικά το 1841 η Ιερά Μονή σύμφωνα με έγγραφο των αρμοδίων αρχών ανήκει και επισήμως στις διαλυθείσες, καθώς ο μοναδικός πλέον ιερομόναχος Συμεών εγκαθίσταται ήδη από το 1838 στην Χασιά και το 1839 μεταβαίνει στην Ιερά Μονή Πεντέλης. Την ίδια χρονιά (1841) ο αγωνιστής του 1821 Κωνσταντίνος Λιόσης σε μαρτυρική κατάθεση του αναφέρει ότι υπηρέτησε στη Μονή πριν από 50 χρόνια (δηλαδή το 1791).
Η ΜΟΝΗ ΣΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821
Η γεωγραφική θέση της Μονής (μεταξύ του περάσματος προς τη Χασιά αλλά και προς το Θριάσιο Πεδίο) την καθιστά σε εξαιρετικής σημασίας ορμητήριο κατά την περίοδο της επανάστασης του 1821.
Έτσι ο στρατηγός Βάσος Μαυροβουνιώτης διαμορφώνοντας κατάλληλα το χώρο γύρω από το μοναστήρι εγκατέστησε εκεί το αρχηγείο του, όπου στρατολογούνταν Μενιδιάτες, Χασιώτες και Δερβενοχωρίτες εναντίον των Τούρκων. Όπως σημειώνει σε γραπτή του αναφορά ο Δημήτριος Υψηλάντης, στις 25 Μαΐου 1829 2.500 Τούρκοι με δύο κανόνια κινήθηκαν εναντίον του στρατηγού Μαυροβουνιώτη και των υπολοίπων αγωνιστών. Η σύγκρουση έγινε στο μετόχι Άγιος Ιωάννης και οι Τούρκοι αφού υπέστησαν συντριπτική ήττα ετράπησαν σε φυγή. Στις 6 Ιουλίου της ίδιας χρονιάς οι Τούρκοι κινούνται και πάλι εναντίον των αγωνιστών που βρίσκονται στο μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη. Και αυτή τη φορά όμως η μάχη έληξε θριαμβευτικά υπέρ των Ελλήνων.
ΑΠΟ ΤΗ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΧΘΕΣ ΣΤΟ ΝΑΟ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ
Από την ερήμωση και διάλυση που δέχθηκε η Μονή κατά τα χρόνια της Γερμανικής Αντιβασιλείας αλλά και επί Όθωνος διασώθηκε ερειπωμένος μόνο ο ναός στον οποίο λειτουργούσε ο εκάστοτε εφημέριος της Χασιάς και αργότερα των Άνω Λιοσίων.
Το 1920 ένας θεοσεβής Κυκλαδίτης, ο Ανδρέας Γκριτζάλης, προσβεβλημένος από την επάρατη νόσο, προσευχήθηκε στο Θεό και υποσχέθηκε να αφιερωθεί σε Αυτόν. Μετά τις διάπυρες προσευχές του είδε στον ύπνο του τον Άγιο Ιωάννη το Θεολόγο να τον καλεί να πάει στα Άνω Λιόσια, να βρει μία πλάκα και την εικόνα του και να αναγείρει το ξωκλήσι. Πράγματι αναζήτησε το σημείο που του υπέδειξε ο Άγιος και άρχισε την ανοικοδόμηση του ναού.
Η είσοδος του ναού χτίστηκε με δαπάνη του Αγαμέμνονος Χ. Βρεττού, ενώ κάποιος μάστορας ονόματι Βαζέος προμήθευε δωρεάν οικοδομικά υλικά. Αργότερα δίπλα στο ξωκλήσι προστέθηκαν και τέσσερα δωμάτια για τις ανάγκες των προσκυνητών. Στις οικονομικές δυσκολίες που συναντούσε ο μπάρμπα-Αντρέας (όπως τον γνώριζαν οι κάτοικοι) απευθυνόταν στον Άγιο και εκείνος του υποδείκνυε τις οικογένειες που έπρεπε να απευθυνθεί για την ολοκλήρωση του έργου που είχε αναλάβει.
Άλλωστε πάντοτε η χάρη του Αγίου επιτελούσε θαύματα. Αυτό που ακόμα είναι νωπό στη μνήμη των παλιών Λιοσιωτών είναι το γεγονός ότι κατά την περίοδο του Ελληνοιταλικού πολέμου ένα σύννεφο κάλυπτε ολόκληρη την περιοχή με αποτέλεσμα να μην πραγματοποιούνται βομβαρδισμοί. Έτσι οι κάτοικοι έδωσαν στον Άγιο το όνομα «Βομβιστής» ή «Σι(ν)Ιάννη ι βόμπαβε», όπως χαρακτηριστικά το έλεγαν στα αρβανίτικα.
Οι προσπάθειες του μπάρμπα-Αντρέα ευαισθητοποίησαν και τους κατοίκους, που ξεκίνησαν τις διαδικασίες για την ίδρυση Ενορίας έπ’ ονόματι του Αγίου. Για την επίτευξη του στόχου τους συνέστησαν μάλιστα σύλλογο με την επωνυμία «Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου Άνω Λιοσίων». Ο ιερεύς Κων/νος Πανόπουλος υπέβαλε υπόμνημα στην Νομαρχία Δυτικής Αττικής με το οποίο ζητούσε έγκριση να λειτουργήσει ο ναΐσκος του Αγίου Ιωάννου ως Ενορία. Στις 27 Νοεμβρίου 1975 ο σύλλογος ενημερώνει τον Νομάρχη και παρακαλεί να δοθεί η σχετική έγκριση. Κατά την συνεδρίαση της 14ης Ιανουαρίου 1976, το θέμα τίθεται στο Δημοτικό Συμβούλιο των Άνω Λιοσίων, αποφασίζεται η ίδρυση ενορίας και ανατίθεται στον Δήμαρχο να πράξει τα δέοντα.
Στις 3 Οκτωβρίου 1977 το θέμα φθάνει προς εξέταση στο Μητροπολιτικό Συμβούλιο το οποίο αποφαίνεται θετικά και διαβιβάζει στο αρμόδιο Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων τα σχετικά έγγραφα, δηλαδή το απόσπασμα του Πρακτικού του Δημοτικού Συμβουλίου, κατάσταση με 255 υπογραφές αρχηγών οικογενειών της περιοχής και απόσπασμα Πρακτικού συνεδριάσεων του Μητροπολιτικού Συμβουλίου. Έτσι στις 31 Δεκεμβρίου 1977 δημοσιεύθηκε το σχετικό Προεδρικό Διάταγμα με αριθμό 1191(4), το οποίο και κοινοποιήθηκε στην Ιερά Μητρόπολη. Μεταξύ άλλων αναφέρεται: «…Ιδρύεται Ενορία του Ιερού Ενοριακού Ναού Αγίου Ιωάννου Θεολόγου του Δήμου Άνω Λιοσίων της Ιεράς Μητροπόλεως Αττικής…».
Σήμερα μετά και τη δοκιμασία του σεισμού της Αθήνας το 1999, ο Ιερός Ναός του Αγ. Ιωάννη του Θεολόγου βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία, ενώ στα αναπαλαιωμένα γύρω κτίσματα λειτουργεί λαογραφικό, ιστορικό και εκκλησιαστικό Μουσείο.
Πηγές:
Ιερά Μητρόπολη Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως (http://www.imiliou.gr/…/agioy-ioannoy-toy-theologoy-ano-lio… )
Άγιος Ιωάννης Άνω Λιοσίων ( http://agios-iwannis.blogspot.gr/ )
Δείτε και το σχετικό video
0 comments:
Δημοσίευση σχολίου